Нұрым Құдайберген
Профиль
Қазақстандық спидкубингтің пионері әрі IT маманы. Ол Рубик кубигін жылдам жинаудағы үздік нәтижелері, халықаралық рекордтары және жетекші технологиялық компаниялардағы тәжірибесі арқылы миллиондаған пайдаланушыға арналған веб-өнімдерді әзірлеудегі кәсіби жетістіктері үшін Forbes Kazakhstan-ның «30 under 30» рейтингіне енді.
Спидкубинг — ресми спорт түрі болмаса да, әлем бойынша жүздеген мың әуесқойдың жүрегін жаулаған бағыт. Қазақстанда спидкубингтің басты жұлдыздарының бірі — Нұрым. Ол Шымкентте дүниеге келген, алайда мектепке дейін ата-анасымен бірге Астанаға көшіп келген. Әкесі — бүкіл өмірін ғылымға арнаған математик, анасы — орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі. Нұрым төрт жасынан бастап компьютерлік ойындар жасауды армандағанын және өзі де ойындарды ерекше жақсы көргенін еске алады. Бағдарламалаумен алғаш 10 жасында Garry’s Mod ойыны арқылы танысқан. Sandbox форматындағы бұл ойында Lua тілінің көмегімен түрлі әлемдерді құру процесін автоматтандыруға болатын. Төртінші сыныптан кейін ол 2009 жылы елордада жаңадан ашылған НЗМ-ге оқуға түсті.
Мектепте оқып жүрген кезінде Нұрым спидкубингке қатты қызығып, бұл спорттың басты мәні — Рубик кубигін өзгелерден жылдамырақ жинауға тырысуы — оған ерекше ұнады. Ол соншалықты жоғары нәтижелерге қол жеткізді, тіпті 2013 жылы Лас-Вегасқа барып, 4×4, 5×5 және 6×6 кубиктері бойынша әлем чемпионатының финалдық кезеңдеріне дейін жетті. 580 қатысушының арасында сәйкесінше әлемдік топ-11, топ-13 және топ-15 қатарына енді. 4×4 кубигі бойынша Нұрым 1982–2013 жылдар аралығындағы барлық уақыттың 12-ші үздік нәтижесін көрсетті. Ол кубикті небәрі 30,19 секундта жинады! Спидкубингтегі мансабы барысында халықаралық және республикалық жарыстарда төрт алтын, 10 күміс және 11 қола медаль жеңіп алып, 13 түрлі дисциплина бойынша 121 ұлттық рекорд орнатты.
2016 жылы Нұрым Лос-Анджелестегі Калифорния университетіне (UCLA) «Computer Science» мамандығына оқуға түсіп, 2020 жылы оқуын тәмамдады. Университетте оқып жүрген кезінде Кремний алқабының Taylr және Princeton Chat стартаптарының инженерлік командаларында жұмыс істеді. 18 жасында Люксембургтегі гольфшыларға арналған әлеуметтік желі — All Square компаниясында жетекші мобильді әзірлеуші болды. 21 жасында Токиодағы HENNGE және Лос-Анджелестегі FanAI компанияларында әзірлеуші болып жұмыс істеді.
Нұрым өзінің алғашқы маңызды кәсіби жетістігі ретінде 2020–2022 жылдары әйгілі Robinhood компаниясында жұмыс істеген кезеңін атайды. Сол жерде ол миллиондаған адам пайдаланатын веб-жобаларды іске қосып, үздік мамандардан осы кәсіптің қыр-сырын үйренуге мүмкіндік алды. Ол 40 миллион жазылушысы бар танымал қаржылық жаңалықтар бюллетені Robinhood Snacks жобасының барлық техникалық бағытына жауап берді.
«Өмірдегі басты мақсатым — нөлден бастап бүкіл әлем бойынша миллиард пайдаланушы қолданатын бағдарламалық өнім жасау», — дейді Нұрым.
Басқа профильдер
Куаныш Маден
Киноға арналған постерлер қалай жасалады? Үш дизайнер «Оскар» иегерлері мен қазақстандық фильмдердің постерлерінің идеяларын түсіндіреді «Оскар» сыйлығында «Үздік фильм постері» номинациясы жоқ. Тіпті 1929 жылы алғашқы марапаттау рәсімінде болған «Үздік титрлар тізбегі» номинациясы да 1930 жылы алынып тасталған. Сондықтан 2025 жылы біз эксперимент жүргізуді ұйғардық: қазақстандық дизайнерлерге «Оскар-2025» сыйлығына ұсынылған фильмдердің барлық постерлерін ұсынып, олардың ішінен үздіктерін таңдауды сұрадық. Постер жасау — тұтас бір фильмнің әлемін бір ғана визуалды бейне арқылы жеткізу өнері. Сәтті жасалған постер фильм тарихының бір бөлігіне айналып, кинотеатрдан шыққанымыздан кейін де ұзақ уақыт бойы есте қалады. «Менің атым Қожа», «Патруль» және «Shulamah» фильмдерінің постерлерімен жұмыс істеген дизайнер Қуаныш Маденнің айтуынша, оларды жасау процесі көбіне қысқа мерзімде және шектеулі ресурстармен жүзеге асады. «Кейде түсірілім жұмыстары әлдеқашан аяқталғандықтан, постерлерді скриншоттардан құрастыруға тура келеді. Сапаны жақсарту және эффектілерді қосу көп уақытты талап етеді», — дейді ол. «Мерген», «Қара, қара адам» және «1941 жылдың жазы» фильмдеріне постер жасаған Әсем Рамазанова типографиканың рөліне назар аударады: «Қаріп — жай ғана мәтін емес, визуалды стильдің маңызды элементі. Батыстық постерлерде фильмнің көңіл күйін жеткізуге көмектесетін эксперименталды, қолжазба немесе минималистік қаріптерді қолдану үрдісін байқауға болады». «Тараз», «Ёлки 8» және «Жауап бер» фильмдерінің постерлерінің авторы Игорь Юг қазақстандық кино дизайнерлерінің негізгі тәсілі туралы былай дейді: «Көрермен фильмнің жанрын бірден түсініп, оның эмоциясын сезінуі маңызды. Қазақстанда постерлер көбіне танымалдық пен бірден тануға бағытталады: актерлердің ірі портреттері және түсінікті түстік шешімдер қолданылады». Әлемдік киноиндустрияда көптеген детальдары, кадр тереңдігі және әсерлі визуалды тәсілдері бар күрделі композицияларға деген үрдіс жалғасып жатқанда, Қазақстанда қарапайымдылық пен нақтылыққа басымдық беріледі. Ендеше, «Оскар-2025» номинанттарының қай постерлерін қазақстандық дизайнерлер үздік деп бағалады?Киноға арналған постерлер қалай жасалады? Үш дизайнер «Оскар» иегерлері мен қазақстандық фильмдердің постерлерінің идеяларын түсіндіреді «Оскар» сыйлығында «Үздік фильм постері» номинациясы жоқ. Тіпті 1929 жылы алғашқы марапаттау рәсімінде болған «Үздік титрлар тізбегі» номинациясы да 1930 жылы алынып тасталған. Сондықтан 2025 жылы біз эксперимент жүргізуді ұйғардық: қазақстандық дизайнерлерге «Оскар-2025» сыйлығына ұсынылған фильмдердің барлық постерлерін ұсынып, олардың ішінен үздіктерін таңдауды сұрадық. Постер жасау — тұтас бір фильмнің әлемін бір ғана визуалды бейне арқылы жеткізу өнері. Сәтті жасалған постер фильм тарихының бір бөлігіне айналып, кинотеатрдан шыққанымыздан кейін де ұзақ уақыт бойы есте қалады. «Менің атым Қожа», «Патруль» және «Shulamah» фильмдерінің постерлерімен жұмыс істеген дизайнер Қуаныш Маденнің айтуынша, оларды жасау процесі көбіне қысқа мерзімде және шектеулі ресурстармен жүзеге асады. «Кейде түсірілім жұмыстары әлдеқашан аяқталғандықтан, постерлерді скриншоттардан құрастыруға тура келеді. Сапаны жақсарту және эффектілерді қосу көп уақытты талап етеді», — дейді ол. «Мерген», «Қара, қара адам» және «1941 жылдың жазы» фильмдеріне постер жасаған Әсем Рамазанова типографиканың рөліне назар аударады: «Қаріп — жай ғана мәтін емес, визуалды стильдің маңызды элементі. Батыстық постерлерде фильмнің көңіл күйін жеткізуге көмектесетін эксперименталды, қолжазба немесе минималистік қаріптерді қолдану үрдісін байқауға болады». «Тараз», «Ёлки 8» және «Жауап бер» фильмдерінің постерлерінің авторы Игорь Юг қазақстандық кино дизайнерлерінің негізгі тәсілі туралы былай дейді: «Көрермен фильмнің жанрын бірден түсініп, оның эмоциясын сезінуі маңызды. Қазақстанда постерлер көбіне танымалдық пен бірден тануға бағытталады: актерлердің ірі портреттері және түсінікті түстік шешімдер қолданылады». Әлемдік киноиндустрияда көптеген детальдары, кадр тереңдігі және әсерлі визуалды тәсілдері бар күрделі композицияларға деген үрдіс жалғасып жатқанда, Қазақстанда қарапайымдылық пен нақтылыққа басымдық беріледі.
Профильді оқу
Камила Сакен
Мектептердегі жоғары тәуекел тобындағы жасөспірімдерді жасанды интеллект көмегімен анықтауға және оқушыларға психологиялық әрі академиялық қолдауды автоматтандыруға көмектесетін қазақстандық WeGlobal AI EDTECH стартапының негізін қалаушысы. Жоба Қазақстанның барлық өңіріндегі мектептерге енгізіліп, болашақта Таяу Шығыс пен Солтүстік Африка (MENA) нарығына шығуды көздейді. Біз мектептен де көп нәрсені көреміз: жасанды интеллект тәуекел тобындағы жасөспірімдерді анықтауға қалай көмектеседі? Digital Bridge 2025 форумында Astana Hub Battle байқауының финалында Қазақстанда әзірленген WeGlobal AI платформасы таныстырылды. Платформа мектеп оқушыларына психологиялық және академиялық қолдауды біріктіріп, депрессия немесе дағдарыстық жағдайдағы жасөспірімдерді дер кезінде анықтауға көмектеседі. Жобаның негізін қалаушылардың бірі Камила Сәкеннің айтуынша, стартаптың идеясы нақты жағдайдан кейін пайда болған. Шағын мектептердің бірінде 15 жастағы Аружан есімді оқушы сырттай қатарластарынан еш ерекшеленбеген. Алайда ол терең депрессиядан зардап шегіп, тіпті суицид жасауға әрекеттенген. Бұл туралы мұғалімдер де, мектеп психологы да білмеген. Себебі көптеген білім беру ұйымдарындағыдай, психолог бір уақытта жүздеген оқушымен жұмыс істейді. Мәселе платформа іске қосылғаннан кейін ғана анықталған. Мектеп психологы алаңдататын белгілерді байқап, қызды әңгімеге шақырған. Әңгіме барысында оның білегінде тыртықтар бар екенін анықтаған. «Біз жұмыс істейтін бір ғана ауданда жүйе мектептер тіпті күдіктенбеген терең депрессияға шалдыққан 539 оқушыны анықтады», — деді Камила. WeGlobal AI платформасы қарапайым принцип бойынша жұмыс істейді: мектеп платформаға қосылғаннан кейін оқушылар мобильді қосымша алады. Онда олар психологиялық тесттерден өтіп, білім беру жоспарларымен және академиялық қиындықтарымен бөліседі. Жүйе жиналған деректерді талдап, педагогтарға арналған ұсыныстар қалыптастырады. Осы арқылы қосымша қолдауды қажет ететін оқушыларды анықтауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар қағазбастылықтың басым бөлігі автоматтандырылады. Стартаптың академиялық бағыты аясында оқушыларға қосымша білім беру өнімдері де ұсынылады: ағылшын тілі курстары, университетке түсуге және SAT емтиханына дайындық бағдарламалары. Дәл осы қосымша өнімдерді ұсыну механизмі жобаның негізгі бизнес-модельдерінің біріне айналды. Стартаптың мәліметінше, қазіргі таңда WeGlobal AI-дың жеке онлайн мектебі айына шамамен 330 мың доллар табыс әкеледі. Ал Алматыда платформаға жазылған мектептер үшін жақында өткізілген офлайн іс-шара қосымша 42 мың доллар табыс әкеліп, 22% конверсия көрсеткен. 2023 жылдың соңынан бері жұмыс істеп келе жатқан стартап өз жұмысын Қазақстаннан бастады. Бір жылдың ішінде клиент мектептердің саны 8-ден 800-ге дейін өскен. Команданың келесі мақсаты — MENA (Таяу Шығыс және Солтүстік Африка) аймағына шығу. Бұл нарықтың әлеуеті 2 миллиард долларға бағаланады. «Біздің мақсатымыз — тәуекел тобындағы балаларды анықтаумен ғана шектелмей, жасөспірімдерге психологиялық әл-ауқаты мен академиялық дамуы үшін қажетті құралдарды ұсынатын тұтас қолдау экожүйесін құру», — деп қосты Камила.
Профильді оқу
Диас Кожантаев
Warner Bros. Discovery компаниясының креативті продюсері. Ол Max және Eurosport платформаларына арналған вирустық бейне-контент жасайды. 2025 жылы оның үш жобасы GEMA Awards сыйлығына номинация алды. Сонымен қатар ол актерлік бағытта да жұмыс істеп, «Dune: Part Two» фильмінің түсіріліміне қатысқан.
Профильді оқуКелесі профильдің пайда болуына көмектесіңіз
Менторлық, chapter кездесулері және грант бағдарламалары — осындай жолды келесі буын үшін қолжетімді ететін нәрсе.